Studio040

Klimaatbeleid lijkt te floppen: Eindhoven haalt eigen doelen bij lange na niet

Eindhoven aan Zee: het zou zomaar eens werkelijkheid kunnen worden. Tot nu toe haalt de gemeente nog niet eens de helft van de eigen CO2-besparingsdoelen voor 2025. Het tempo en de reikwijdte van de maatregelen moeten fors omhoog. Dat blijkt uit onderzoek van Studio040.

De gevolgen van klimaatverandering zijn steeds zichtbaarder en voelbaarder. Vorig jaar waren er de overstromingen in Limburg, België en Duitsland. Dit jaar stond een groot deel van de zomer in het teken van extreme droogte, evenals van de continue bosbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal. Voor steeds meer mensen wordt duidelijk dat we alle zeilen moeten bijzetten om onze omgeving leefbaar te houden.

Minder dan de helft van de benodigde besparing

Toch schiet dat nog totaal niet op. De gemeente Eindhoven wil de CO2-uitstoot in 2030 met iets meer dan de helft hebben verminderd ten opzichte van 1990. Dat is het ‘basisjaar’ in het Parijsakkoord. In 2050 moet de CO2-uitstoot dan met 95 procent zijn verminderd ten opzichte van die in 1990.

Uit de meest recente cijfers van de gemeente blijkt echter dat de huidige uitstoot van de stad 13 procent hóger is dan de uitstoot in 1990. Er moet dus nog veel meer bespaard worden dan nu al nodig is, in slechts zeven jaar tijd. Die opgave lijkt nagenoeg onmogelijk.

De huidige plannen dekken namelijk niet eens de helft van de benodigde besparing. In het klimaatplan 2021-2025 wil de gemeente de komende drie jaar 250.000 ton CO2­ besparen per jaar, afgezet tegen het niveau van 2021. De huidige en verwachte plannen tellen echter op tot 115.00 ton CO2 per jaar. De gemeente verwacht dat de andere helft van de besparing door ‘autonome ontwikkelingen’ (buiten de eigen invloedssfeer) zal ontstaan.

Iets meer dan een derde van de totale CO2-uitstoot

Daar komt nog bij dat de klimaatplannen van de gemeente voornamelijk over de directe uitstoot gaan, de hoeveelheid CO­­2 die vrijkomt bij het gebruik van fossiele brandstoffen. De directe uitstoot gaat over het gebruik van energie en aardgas in de stad, bijvoorbeeld in gebouwen en door de industrie. Ook brandstoffen voor vervoer, zoals benzine, diesel of LPG, vallen eronder. 

De directe uitstoot van de stad is slechts 37 procent van de totale uitstoot. De indirecte uitstoot is bijna twee keer zo groot. Onder indirecte uitstoot valt alles wat wordt gemaakt en naar de stad wordt gebracht om daar te worden gekocht of gebruikt. Dat gaat bijvoorbeeld om bouwmaterialen, voedsel en gebruiksvoorwerpen.

De nadruk van de besparingsplannen ligt dus eigenlijk maar op iets meer dan een derde van de totale uitstoot van de stad. En zelfs dat deel wordt met de huidige plannen in de komende jaren maar met de helft teruggebracht. In de klimaatbegroting van dit jaar staat dan ook dat de stad bijna drie keer zo snel moet besparen als de afgelopen vijf jaar om de doelen voor 2030 te halen.

Andere gemeenten zijn al veel verder. Eindhoven is veel te passief.

Bernard Gerard, Milieudefensie

‘Krachtiger optreden nodig’

De Eindhovense wethouder Klimaat en Energie wil niet reageren op vragen. Hij verwijst naar de klimaatbegroting voor komend jaar, die hij volgende week presenteert. Dan kijkt hij waarschijnlijk ook terug op het vorige klimaatplan.

Bernard Gerard van Milieudefensie in Eindhoven vindt in ieder geval dat de gemeente minder doet dan zou kunnen. “In andere steden, zoals Utrecht en Nijmegen, zijn ze al verder met hernieuwbare energie en stadsverwarming. De gemeente is te passief.”

Het schort volgens Gerard aan bevoegdheden, geld en verbeeldingskracht. Als de gemeente het klimaatprobleem net zo voortvarend zou aanpakken als de samenwerking in Brainport, zouden oplossingen sneller binnen handbereik zijn. “Er is veel krachtiger optreden nodig.”

Airport levert Eindhoven een kwart méér CO2-uitstoot op

De CO2-uitstoot van het verkeer min of meer gelijk gebleven. Alleen binnen de bebouwde kom was er tot en met 2019 een lichte daling. De doelen uit het vorige klimaatplan zijn daarmee niet gehaald.

Bovendien gaat het gemeentebeleid vooral om het gebied binnen de bebouwde kom. Dat omvat 28 procent van de totale CO2-uitstoot voor het verkeer. De buitenwegen en snelwegen rondom Eindhoven zijn verantwoordelijk voor 27 en 38 procent.

Dat geldt ook voor de luchtvaart, waar aparte afspraken over zijn gemaakt. Toch is de milieu-impact van de luchtvaart wel doorgerekend. De CO2-uitstoot van Eindhoven zou maar liefst 26,8 procent hoger zijn als alle vluchten vanaf Eindhoven Airport of vanaf de bestemming naar het vliegveld worden meegerekend.

‘Verduurzamen huizen gaat veel te langzaam’

Woningen nemen de helft van de CO­2-uitstoot van de gebouwde omgeving voor hun rekening. In 2019 had slechts 18 procent van de woningen in Eindhoven energielabel A of hoger, tegenover 40 procent van de woningen met energielabel D of slechter.

Voor scholen, kantoren, ziekenhuizen en andere ‘gebruiksgebouwen’ ligt de verdeling anders. Daarvan had iets minder dan de helft energielabel A of beter. Vanaf volgend jaar moeten deze gebouwen minimaal energielabel C hebben. In 2019 had ruim een kwart van deze gebouwen dat label nog niet. Hoe die verhouding dit jaar is, kan of wil de gemeente niet zeggen.

En ondanks de proeven met aardgasvrij wonen verwacht de gemeente niet dat dit vóór 2030 serieus van de grond komt. Te laat, vindt Gerard: “Dit gaat veel te langzaam. In 2030 moet 15 procent van de woningen van het gas af zijn, maar het is de vraag of we dat gaan halen. Nu suddert het, terwijl het niet mag sudderen.”

Nauwelijks controle op vervuilende bedrijven

Tenslotte daalt de CO2-uitstoot van de industrie ook veel minder snel dan de bedoeling is. Tussen 2015 en 2019 ging het om een gemiddelde daling van 2,8 procent, 1 procent minder dan de landelijk daling. Het besparingsdoel in het vorige klimaatplan is daarmee evenmin gehaald. Om het doel in 2030 wel te halen, moet de industrie jaarlijks het besparingstempo min of meer verdubbelen.

Volgens Gerard houdt de handhaving bovendien te wensen over. “De wet milieubeheer wordt amper gecontroleerd. De afdeling handhaving in Eindhoven is veel te klein, zeker gezien de omvang van de industrie. Er is veel te weinig dwang en drang.”

Laat je reactie achter

advertentie Banner Venocare
FC Zürich toont zich ideaal medicijn voor PSV: 1-5
EUROPA LEAGUE

FC Zürich toont zich ideaal medicijn voor PSV: 1-5

EUROPA LEAGUE

FC Zürich toont zich ideaal medicijn voor PSV: 1-5

PSV heeft zich donderdagavond op overtuigende hersteld van de zeeperd tegen SC Cambuur. De ploeg van trainer Ruud van Nistelrooij won met 1-5 van de Zwitsers.

Bruggetje over de Dommel bij Stratumseind week lang dicht
HERINRICHTING

Bruggetje over de Dommel bij Stratumseind week lang dicht

De brug over de Dommel, ten hoogte van Stratumseind, is volgende week de hele week afgesloten vanwege werkzaamheden.

Recordaantal deelnemers Marathon Eindhoven
SPORT EN BEWEGEN

Recordaantal deelnemers Marathon Eindhoven

Er doen dit weekend ongeveer 25.000 mensen mee aan de ASML Marathon Eindhoven. Dat heeft de organisatie bekend gemaakt.

Drugsdealer net te laat gewaarschuwd: 'Groetjes van de wijkagent'
DRUGSCRIMINALITEIT

Drugsdealer net te laat gewaarschuwd: 'Groetjes van de wijkagent'

Een 27-jarige drugsdealer uit Eindhoven is dinsdag net te laat getipt door een van zijn klanten. Toen de koper was opgepakt waarschuwde hij de dealer, maar dat appje kwam niet meer op tijd binnen. "Te laat, groetjes de wijkagent", kreeg de tipgever als reactie.

Museum Vonk krijgt 400.000 euro voor conceptontwikkeling
SUBSIDIE

Museum Vonk krijgt 400.000 euro voor conceptontwikkeling

Museum Vonk, wat de opvolger moet worden van het PreHistorisch Dorp, krijgt 400.000 euro van provincie Noord-Brabant.

Eindhovense studenten protesteren tegen woningnood: 'Velen zijn dakloos'
WONINGKRAPTE

Eindhovense studenten protesteren tegen woningnood: 'Velen zijn dakloos'

Tientallen Eindhovense studenten hebben woensdagavond op ludieke wijze geprotesteerd tegen de woningnood in de stad. Dat deden ze door te overnachten in bioscoop Lab-1.

advertentie Banner Venocare
Drugsdealer net te laat gewaarschuwd: 'Groetjes van de wijkagent'
DRUGSCRIMINALITEIT

Drugsdealer net te laat gewaarschuwd: 'Groetjes van de wijkagent'

Een 27-jarige drugsdealer uit Eindhoven is dinsdag net te laat getipt door een van zijn klanten. Toen de koper was opgepakt waarschuwde hij de dealer, maar dat appje kwam niet meer op tijd binnen. "Te laat, groetjes de wijkagent", kreeg de tipgever als reactie.

Museum Vonk krijgt 400.000 euro voor conceptontwikkeling
SUBSIDIE

Museum Vonk krijgt 400.000 euro voor conceptontwikkeling

Museum Vonk, wat de opvolger moet worden van het PreHistorisch Dorp, krijgt 400.000 euro van provincie Noord-Brabant.

Eindhovense studenten protesteren tegen woningnood: 'Velen zijn dakloos'
WONINGKRAPTE

Eindhovense studenten protesteren tegen woningnood: 'Velen zijn dakloos'

Tientallen Eindhovense studenten hebben woensdagavond op ludieke wijze geprotesteerd tegen de woningnood in de stad. Dat deden ze door te overnachten in bioscoop Lab-1.